Nu de energiekosten stijgen en Nederlanders op zoek gaan naar duurzame manieren om hun huizen te verwarmen, groeit de vraag naar gekwalificeerde warmtepompinstallateurs. Toch blijft de aandacht voor hun opleidingsmogelijkheden achter. 

Dit was voor 21CC Education en Climatools aanleiding om Basis Koeltechniek te ontwikkelen: een gamified, interactieve, verhalende e-learning serie die installateurs helpt de theoretische kennis van koeltechniek op een leuke en toegankelijke manier onder de knie te krijgen, zodat ze snel aan het werk kunnen. Damiaan van der Heijde, CEO van Climatools, is vanaf het begin nauw betrokken geweest.

De training is ontworpen om zowel nieuwe als ervaren installateurs te helpen hun BRL 200 examen in één keer te halen. Om meer te leren over de unieke uitdagingen waar installateurs vandaag de dag mee te maken hebben en hoe gamified e learning kan helpen om de kloof in de arbeidsmarkt te verkleinen gingen we in gesprek met Damiaan, partner in ons Basis Koeltechniek -project.

Kun je beginnen met wat context over Climatools en hoe jullie met installateurs werken?

Zeker. Toen we begonnen, richtten we ons vooral op koelsystemen. In de jaren daarna zagen we een enorme stijging in de vraag naar deze systemen. En naar mensen met de juiste kwalificaties om ze te installeren.

Ik vind het een fascinerende uitdaging: ervoor zorgen dat installateurs hun theorie-examen halen en aan het werk kunnen, maar ook dat het vak aantrekkelijker wordt voor jonge mensen.

Climatools helpt installateurs om hun audits, certificeringen, kwalificaties en alle andere verplichtingen bij te houden die nodig zijn om in een sterk gereguleerd land als Nederland te mogen werken. Daar hoort ook aanbevolen training bij, zoals Basis Koeltechniek, die hen helpt sneller te slagen voor het BRL 200 examen zodat ze weer verder kunnen met het veilig houden van mensen.

Jullie merkten dat installateurs behoefte hadden aan een nieuwe manier om zich voor te bereiden op hun certificeringen. Hoe kwam je tot dat inzicht?

Nederland heeft de afgelopen dertig jaar te weinig geïnvesteerd in mensen aan de frontlinie. Dat geldt eigenlijk voor heel Europa, en nu betalen we de prijs. Het werd simpelweg niet gezien als aantrekkelijk. Overheden wilden dat mensen naar de universiteit gingen en de dienstensector in, waardoor we vergaten dat we ook vakmensen nodig hebben om die sector (en de samenleving) draaiende te houden.

Nu hebben we een groot tekort aan jonge, capabele installateurs. De introductie van het BRL 200 certificaat zorgt er bovendien voor dat sommige ervaren installateurs zich niet opnieuw kwalificeren, omdat ze theorie moeten herhalen die voor hen vanzelfsprekend was geworden. Dat raakt niet alleen de installateurs zelf, maar ook burgers die een airco willen laten installeren vóór de volgende hittegolf of een warmtepomp voor de komende winter.

Daarom zijn bedrijven zoals 21CC Education, die de technologische expertise hebben om aantrekkelijk leermateriaal te maken, zo belangrijk.

Waarom specifiek de theorie training?

Uit onze jarenlange samenwerking met installateurs blijkt dat het theoretische deel de grootste uitdaging is. Installateurs zijn ontzettend intelligent en vaardig, ze combineren natuurkunde met echte engineering. Maar de theorie¬toets vraagt veel memorisatie en lijkt niet op hun dagelijkse praktijk.

De installatiebranche bestaat uit professionals die trots zijn op hun werk en elke installatie veilig en zorgvuldig uitvoeren. Veel mensen die de BRL 200 doen, zijn al uitstekende installateurs die naast een fulltime-baan theorie moeten herhalen om hun werk te mogen blijven doen.

Een voorbeeld: toen mijn oom zijn rijexamen deed, had hij al veel rijervaring. Hij zakte de eerste keer omdat hij te ervaren reed. Hij keek niet vaak genoeg over zijn schouder, controleerde zijn spiegels minder vaak, enzovoort. Hij reed veilig, maar omdat de examinator niet kon aantonen dat hij alle regels volgde, zakte hij.

Zo kan een ervaren installateur soms niet precies de theorie achter een beslissing benoemen, terwijl hij wél intuïtief weet dat die beslissing juist is.

Daarnaast zijn er mensen die vanuit het mbo, een andere sector of een ander land instromen en moeten studeren naast al hun andere verantwoordelijkheden.

Dit zijn allemaal mensen die installateur willen worden en goed werk willen leveren, maar die het voorbereiden op de BRL 200 duur, tijdrovend en intimiderend vinden. Het examen is essentieel voor veiligheid, maar we moeten meer doen om hen te helpen slagen.

Hoe helpt gamified e learning installateurs om hun BRL 200 examen te halen?

Ik heb mijn eigen certificering een paar jaar geleden gehaald, en ik kan je vertellen: het is ontzettend moeilijk. 21CC Education heeft games gebouwd die visueel, verhalend en interactief zijn, veel aantrekkelijker en makkelijker te verwerken, zeker na een lange werkdag. Je zet de app aan, ploft op de bank met een biertje, en werkt zo een paar lessen af.

De realiteit is dat installateurs na hun certificering vooral met hun handen werken. Een tekstboek bereidt hen daar niet op voor. De app laat hen situaties simuleren en de theorie op een visuele manier ervaren.

We willen scholen, trainers en leermeesters niet vervangen, die zijn essentieel. We willen alleen de kloof in de theorie verkleinen. Door een interactieve, minder intimiderende maar volledig dekkende manier van leren te bieden, helpen we installateurs een grote horde te nemen zodat ze hun energie kunnen richten op de praktijk.

Het feit dat je op de bank op een toegankelijke manier kunt leren, is een wereld van verschil met de training die ik vijf jaar geleden deed. Als het toen zo was aangeboden, had ik het veel beter gedaan.

Welke veranderingen in de sector moeten installateurs en installatiebedrijven de komende jaren in de gaten houden?

Het klimaat verandert razendsnel. Nederland loopt voorop in de energietransitie en in het creëren van veilige, efficiënte woningen. We zien een sterke groei in warmtepompen en zonnepanelen. Maar Europa krijgt te maken met extreme weersveranderingen en mensen zoeken manieren om hun huizen koel te houden.

Dat betekent dat installateurs veel meer vraag zullen krijgen naar airco installaties, zowel in woningen als in commerciële panden. Die vraag blijft groeien, en alleen installateurs die up to date zijn met hun training en certificeringen kunnen hiervan profiteren.

Daarnaast blijft de focus op veiligheid en standaardisatie toenemen. Ik zei laatst tegen iemand: “Of je het leuk vindt of niet, er zal in Europa nooit minder regelgeving komen.” Overheden blijven zoeken naar manieren om dingen veiliger, efficiënter of beter controleerbaar te maken. Dat legt meer verantwoordelijkheid bij installateurs en installatiebedrijven om compliant te blijven. Daar komt Climatools om de hoek kijken.

Tot slot?

E learning was te lang niet meer dan een digitaal boek. Het is tijd dat installateurs de training en tools krijgen die ze verdienen om te leren en te groeien. Dat zijn we hen verschuldigd. We zijn tenslotte afhankelijk van hen in dit veranderende klimaat. Ik geloof dat de meerderheid die normaal gesproken de theorie niet in één keer haalt, enorm geholpen zou zijn met deze spellen.

Wil je meer weten over de app, de spellen of hoe je toegang krijgt? Neem contact met ons op.